Facility management is koersen op verschillende tijdshorizons
Zorgen dat het alledaagse schoolleven moeiteloos verloopt, behoort tot de verantwoordelijkheden van het facility management. Mooi aan het vak is dat je deels bij de dag leeft, stelt Nico Helder. “Maar tegelijkertijd moet je ook nadenken over de langere termijn, namelijk de levensduur van het gebouw. Doorgaans is dat veertig jaar, hoewel panden momenteel na die periode niet zomaar kunnen worden vervangen of gerenoveerd. Tegelijkertijd maak je deel uit van een onderwijsorganisatie die meestal het schooljaar als uitgangspunt heeft. In de Leergang Facility Management en Huisvesting in het Onderwijs probeer ik aan te geven hoe je binnen één functie met al die verschillende tijdshorizonten kunt omgaan.”
Het dagelijkse werk van een facility manager in het onderwijs is veelzijdig. Er zijn doorgaans drie hoofdthema’s:
- fysieke en sociale veiligheid,
- het gebouw (met het binnenklimaat als zorgpunt) en
- het toenemend gerbuik van technologie in het onderwijs.
Een deel van het werk is echt dagelijks, bijvoorbeeld het toezicht door conciërges, de schoonmaak en reparaties in het kader van klein onderhoud. Maar zodra het noodzakelijke onderhoud wat omvangrijker wordt, komt er altijd een meerjarenplanning bij kijken, die weer is afgestemd op de resterende levensduur van het pand. De begroting van een facilitaire dienst kent jaarlijkse posten en meerjarige reserveringen voor investeringen. Nu de coronagelden zijn weggevallen en veel scholen moeten bezuinigen, moet je op financieel vlak voor je zaak staan. “Ik zeg het vaker: wat de facilitaire dienst levert, wordt als erg vanzelfsprekend gezien. De waardering voor de geleverde inspanningen mag wat mij betreft hoger komen te liggen.”
De roep om meer aandacht voor sociale veiligheid heeft gevolgen voor het facility management, net als de snelle ontwikkelingen op het gebied van technische voorzieningen die het onderwijs nodig heeft. “Dat betekent dat de functie steeds belangrijker wordt en dat het nog noodzakelijker is om je binnen de school te profileren”, meent Nico Helder. Vanuit zijn werkervaring en via de inbreng van deelnemers ziet hij veranderingen optreden, al zijn er nog steeds grote verschillen tussen scholen en onderwijssectoren. “In het primair onderwijs kwam de functie tot een paar jaar geleden nauwelijks voor. Scholen waren er te klein voor. Nu er scholengroepen zijn met meer dan twintig locaties, zijn er professionals werkzaam op de bestuursbureaus.”
In het voortgezet onderwijs is de situatie wat diffuser. Ook daar zijn scholengroepen en bestuursbureaus in opkomst, maar de locaties zijn er groter. “Soms werken er centraal facilitaire professionals, maar ook op de locaties zijn facilitair leidinggevenden nodig.” In het voortgezet onderwijs verwacht hij de komende jaren veel veranderingen. Deze zullen waarschijnlijk leiden tot uiteenlopende onderwijsconcepten en organisatievormen, die verschillen van die in het mbo en hbo. “Na fusies zijn daar grote instellingen ontstaan met een professionele staf, waarbij de locaties minder zelfstandig zijn dan in het voortgezet onderwijs. In het mbo en hbo is het soms wat bureaucratischer, met verantwoordelijkheden die zijn verdeeld over verschillende stafdiensten, wat soms tot frictie leidt.”
Al met al is er geen eenduidig beroepsprofiel waarop de leergang kan worden gericht. “Qua schaal, taken en organisatievorm zijn en blijven er verschillen. Deelnemers zien die verschillen bij elkaar en dat zet ze aan het denken. Het geeft hun het besef dat er veel mogelijkheden zijn om het eigen werk te organiseren.”
Juist die veelzijdigheid maakt het vak uitdagend en vraagt om brede kennis en een toekomstgerichte blik. Tijdens onze 6-daagse leergang ‘Facility Management en Huisvesting in het Onderwijs’ verdiepen deelnemers zich in de belangrijkste ontwikkelingen, uitdagingen en vraagstukken binnen het facilitaire werkveld. Daarbij is volop ruimte om ervaringen uit te wisselen en van andere onderwijsinstellingen te leren.
