Zorg voor veiligheid personeel mag voorop staan

Rechter oordeelt dat school terecht verwijdert vanwege wangedrag ouder

Niet meer welkom zijn op je school: niet als sanctie op jouw eigen gedrag, maar vanwege dat van je moeder. Het overkomt een 14-jarige scholiere uit Roosendaal. In een kort geding bepaalde de rechter dat de school haar verwijdering niet hoeft terug te draaien. De zorg voor het personeel, dat zich onveilig voelde door het gedrag van de moeder, mag volgens de rechter op de eerste plaats komen.

Deze rechterlijke uitspraak, gedaan op 4 juni 2026, is voor docenten en OOP een belangrijke. In veel FiAC-cursussen horen we deelnemers verzuchten dat het gedrag van jongeren soms lastig is, maar dat de agressie van ouders harder binnenkomt. Het zijn doelbewust optredende volwassenen, geen pubers die je het uit de bocht vliegen soms kunt vergeven. Diverse schoolbesturen hebben al trainingen laten verzorgen over hoe je het contact met ouders binnen de kaders van afspraken en fatsoen houdt.

Dat er nu een harde grens getrokken mag worden als het eisende gedrag van ouders te ver gaat, lijkt me voor scholen en hun medewerkers een winstpunt. Er gaat aan zo’n rechterlijke uitspraak natuurlijk een hele geschiedenis vooraf, waarover straks meer. Het kort geding geeft allerminst een vrijbrief om leerlingen te verwijderen bij een hoogoplopend conflict met de ouder(s). Maar het belang van de veiligheid van het personeel heeft nu wèl een volwaardige plaats gekregen naast de leerplicht en de zorgplicht richting de leerling.

Ernstige vertrouwensbreuk en onacceptabele voorwaarden

Het conflict met de moeder speelde op het Norbertuscollege in Roosendaal, een school van het grote Brabantse schoolbestuur OMO. Eind 2024 kwam de moeder die haar dochter naar het vwo wilde hebben, in het geweer tegen een advies richting de havo. Ze vond dat haar dochter onjuist beoordeeld was en eiste inzage in toetsen en beoordelingsmodellen plus een herbeoordeling.

Naar docenten stuurde ze ladingen e-mails, ook nadat er afspraken waren gemaakt over de wijze van communiceren. Ze trok de professionaliteit van docenten in twijfel en maakte zonder toestemming een geluidsopname van een gesprek met een medewerker, die ze ook nog eens op YouTube plaatste. Het schoolbestuur deed haar onder meer een voorstel tot mediation, maar om daaraan mee te werken verbond de moeder voorwaarden over de inhoud van het geschil, wat voor de school onacceptabel was.

Volgens de rechter ontstond er een onwerkbare situatie door de hoeveelheid en de toon van haar e-mails, de geuite beschuldigingen en het publiceren van de geluidsopname. Het bestuur van OMO had -zoals de regelgeving voorschrijft- een plaats op een andere school geregeld voor éen nieuwe start’. OMO heeft zorgvuldig gehandeld, luidde het oordeel van de rechter die alle vorderingen van de moeder afwees. De verwijdering van haar dochter blijft in stand en ze moet 2100 euro aan proceskosten betalen. Of de oproep van de rechter om de leerlinge een echt nieuwe start te gunnen en wat meer op de achtergrond te blijven iets gaat uithalen, lijkt me weinig waarschijnlijk.

Zorgplicht voor personeel in de afweging van belangen

In de Arbowet staan belangrijke bepalingen over gezond en veilig werken. Die gelden voor alle werkgevers en werknemers in Nederland. Zoals we tegenwoordig wel vaker zien, botsen wetten en regels nog wel eens met elkaar. De rechter blijkt vaak de enige partij die de diverse soorten goede bedoelingen van de overheid in een prioriteit kan schikken.

De wet op het voortgezet onderwijs bijvoorbeeld kent heel strikte normen als het gaat om het schorsen en verwijderen van leerlingen. De leerplicht, die ook een zorgplicht is om jonge mensen op een plaats in de maatschappij voor te bereiden, botste in dit geval met de zorgplicht voor de veiligheid van het personeel van het Norbertuscollege. Schorsing en verwijdering van leerlingen ontlenen hun bestaansrecht aan het feit dat scholen onaanvaardbaar gedrag van leerlingen moeten kunnen sanctioneren ter bescherming van medeleerlingen en personeel.

Wrang is het dat een 14-jarig meisje klem is komen te zitten in de strijd tussen haar moeder en de school. Dat zet een beetje een domper op dit voor onderwijspersoneel belangrijke vonnis. Terecht heeft het gevoel van onveiligheid onder medewerkers van het Norbertuscollege een grote rol gespeeld in de afweging van belangen. Terecht doen veel scholen aan opleiding en training om conflicten met ouders niet te laten escaleren.

Het zijn natuurlijk maar enkele ouders die zich zo opstellen dat er een diepe vertrouwensbreuk ontstaat. Tegelijk is er reden voor het onderwijspersoneel om vertrouwen het houden in hun besturen en de rechtspraak.